خیر محض بودن عالم (مختصری از کتاب حرکت)

در نظام هستی شرّ مطلق وجود ندارد، بلکه هر شیء فی¬نفسه خیر است ولی در مقایسه با اشیاء دیگر ممکن است به آن شرّ گفته شود. سؤالی که در اینجا مطرح می‌شود این است که آیا خدای خالق هستی و قادر متعال نمی‌توانست نظام را جوری خلق کند و ترتیب دهد که حتی اگر سیل هم بیاید، خانه¬ای ویران نشود؟ یا موجودی مانند مار، نیش داشته باشد و نیشش زهر هم داشته باشد ولی هنگام نیش زدن انسان¬ها زهرش اثر نداشته باشد؟ آیا این نحوه از خلقت ممکن نبود؟
در پاسخ می گویم : هر چیزی به نفس ذات خود، کمال است و اگر در مواردی شرّ شمرده می‌شود، در هنگام مقایسه است. در این نسبت¬سنجی و اینکه هر چیزی در مقایسه با چه چیزی شرّ شمرده می‌شود باید متذکر شد که قرار نیست انسان مِلاک خیر و شرّ باشد که هر چیزی برای او خوب نیست در نظام هستی وجود نداشته باشد، بلکه سایر موجودات هم متناسب با خلقت خود باید رفتار کنند.

ava
سپتامبر 11, 2021